Πανελλαδικές εξετάσεις: Έκθεση 2016, εκτιμήσεις και σχολιασμός των θεμάτων και βαθμολόγηση των μαθητών

     Κατά πόσο αιφνιδίασε φέτος το θέμα που έπεσε στις Πανελλαδικές στην  Έκθεση; Το θέμα της φιλίας, που ανήκει «κανονικά» στην ύλη της Α΄ Λυκείου, σε συνδυασμό με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ένα θέμα βατό, αλλά και ένα θέμα που αφορά τα νέα παιδιά, τα οποία σίγουρα θα είχαν στο μυαλό τους πράγματα να πουν...

     Λες και δεν τον υποψιαζόμασταν - δεν ξέρω για ποιο λόγο, έτσι ενστικτωδώς – ότι φέτος θα έπεφτε θέμα της πρώτης τάξης του Λυκείου (πιστεύω όλοι κάναμε προβλέψεις για το θεσμό της οικογένειας λόγω και της παγκόσμιας ημέρας που «γιορταζόταν» την προηγούμενη της εξέτασης στην έκθεση, κάποιοι έλεγαν ότι πιθανό ήταν να πέσει και το θέμα του γέλιου...), αφήστε δε που δίναμε στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (εξαιτίας της επικαιρότητάς τους, αλλά και της ενσωμάτωσης πολλών σχετικών γι’ αυτές κειμένων στην Τράπεζα Θεμάτων της Β΄ Λυκείου) μια θέση ανάμεσα στα προτεινόμενα εδώ και – τουλάχιστον - τρία χρόνια πάντα σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες σχέσεις (άλλωστε δεν ξεχνάμε εκείνη τη Β1 του 2013 περί διαδικτύου και αποξένωσης των ανθρώπων...).

     Άρα δε θεωρώ ότι το θέμα αιφνιδίασε ούτε ότι ήταν δύσκολο στην ανάπτυξή του, ειδικά και για το λόγο ότι η εκφώνηση ήταν διατυπωμένη με τρόπο που εκχωρούσε το δικαίωμα στο μαθητή να αναπτύξει τις δικές του απόψεις. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αναμένεται – και πρέπει να αναμένεται – μια μεγάλη γκάμα απαντήσεων στο α΄ ζητούμενο έξω από καλούπια και προκατασκευασμένα σχήματα, μια κατάθεση ψυχής των μαθητών που βλέπουν τη φιλία με τα δικά του μάτια ο καθένας και επιζητούν από τους ανθρώπους συγκεκριμένα στοιχεία προσωπικότητας, ώστε να τους κατατάξουν στους φίλους τους. (Κι επειδή αυτό δεν είναι απίθανο να συμβεί, εύχομαι η δημιουργικότητα και η πρωτοτυπία όσων θα το τολμήσουν να αξιολογηθεί θετικά). Όσο για το β΄ ζητούμενο κι εκεί δίνονταν περιθώρια στο μαθητή να αποφασίσει αν θα πάρει θέση υπέρ ή κατά (μάλιστα αυτό ήταν που μπέρδεψε αρκετούς). Αν και καλό θα ήταν να ακολουθηθεί η μέση οδός και να ληφθεί διπλωματική θέση (να αναφερθούν δηλαδή και τα θετικά των μέσων όσον αφορά τη σύναψη φιλικών σχέσεων, αλλά και τα αρνητικά σε δύο ίσως αυτόνομες παραγράφους) κανένας βαθμολογητής δεν πρέπει – εφόσον πρόκειται για τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία – να αφαιρέσει μονάδες σε κάποιον που είδε το ζήτημα «μονοδιάστατα».

     Από κει και πέρα, το κείμενο που «έπεσε» ανήκει σε ένα συγγραφέα «πολυαγαπημένο», του οποίου τα κείμενα «διαθνίζουν» τα σχολικά εγχειρίδια και τις σημειώσεις των φιλολόγων που δίνονται στα φροντιστήρια (το συγκεκριμένο απόσπασμα μάλιστα οι περισσότεροι από εμάς το «δουλεύουμε» στις τάξεις), ένα συγγραφέα που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης στα θέματα των πανελλαδικών (τρεις φορές με τη φετινή μόνο στα θέματα των ενιαίων λυκείων). Δοκίμιο το κείμενο, ένα είδος οικείο στους μαθητές, απλό στην κατανόησή του, χωρίς «σκοτεινά» σημεία, ευσύνοπτο, με νοηματική αυτοτέλεια στις παραγράφους και στο σύνολό του, η περίληψη του οποίου «έβγαινε» εύκολα. Πέρα από την επιλογή των σημαντικών πληροφοριών «κλειδί» στη βαθμολόγηση θα αποτελέσουν οι φράσεις: «ο δοκιμιογράφος πραγματεύεται τα χαρακτηριστικά» (θεματική περίοδος), «αρχικά επισημαίνει τη διαχρονικότητα και τη σημασία» (1^η παράγραφος), «(προσδι)ορίζει» (2^η παράγραφος), «παραθέτει την άποψη του Αριστοτέλη, για να διακρίνει τρία είδη» (3^η και πρώτο μισό 4^ης παραγράφου ), «ωστόσο διευκρινίζει» (δεύτερο μισό 4^ης), «τέλος, συμπεραίνει» (5^η).

     Η Β1, ακολουθώντας τα περσινά λαϊκιστικά πρότυπα, ήταν και φέτος μια ευγενική χορηγεία του Υπουργείου Παιδείας. Προσωπικά μέμφομαι τους θεματοθέτες αυτών των δύο ετών που ευτέλισαν τη Β1, γιατί αντικατέστησαν την ερώτηση της ανάπτυξης κάποιου χωρίου όχι απλά με άσκηση κατανόησης κειμένου, αλλά με άσκηση κατανόησης τύπου Σ/Λ χωρίς τεκμηρίωση, η οποία ούτε απαιτεί ιδιαίτερες μαθησιακές ικανότητες ούτε υποχρεώνει την ανάπτυξη και αποκάλυψη των υπαρχόντων δεξιοτήτων κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και της εξέτασης των παιδιών.  

     Οι λοιπές ασκήσεις ήταν οι ασκήσεις που μας έχουν συνηθίσει τόσα χρόνια να περιμένουμε, αυτές που βλέπουμε πιο συχνά. Η άσκηση για τους τρόπους ανάπτυξης, προσεγμένη στη διατύπωσή της, αφού ζητούσε συγκεκριμένο αριθμό τρόπων - δύο και όχι σαρανταδύο-, επαναλαμβάνεται με εκπληκτική συχνότητα από το 2000. Η ερώτηση για τις διαρθρωτικές λέξεις ήταν κι αυτή απλή (αν και το «άλλωστε» δε δηλώνει μόνο και πάντα αντίθεση που έγραψαν πολλοί, αλλά και προσθήκη, όπως στο φετινό κείμενο). Η ερώτηση για τα σημεία στίξης ήταν κι αυτή αναμενόμενη, αλλά η επιλογή της χρήσης εισαγωγικών στο «αγαπά» ήταν λίγο «ύπουλη», αφού δε δηλωνόταν ακριβώς και μόνο ειρωνεία σ’  αυτό το σημείο. Η άσκηση για τα ρηματικά πρόσωπα έχει φυσικά «μπει» και στο παρελθόν, αν και η λειτουργία του β΄ προσώπου ζητήθηκε για πρώτη φορά φέτος. Τέλος οι λεξιλογικές ασκήσεις (οι αγαπημένες ασκήσεις για τα συνώνυμα-αντώνυμα) είχαν το βαθμό δυσκολίας που έχουν πάντοτε, με τη μία στις πέντε λέξεις  να προβληματίζει («ακατάλυτη», «αξία») κι άλλες να είναι πιο απλές - αν και αυτό είναι υποκειμενικό.

     Κλείνοντας, απευθύνομαι προς όλους όσοι αγχώνεστε για την αξιολόγησή σας: το πώς θα σας βαθμολογήσουν, το πόσο ή αν θα «κόψουν» (ή θα προσμετρήσουν θετικά, αυτό γιατί δεν το σκέφτεστε;) για μια απάντησή σας στις ασκήσεις του β΄ θέματος ή για την υπέρβαση του ορίου λέξεων στη φετινή παραγωγή λόγου ή για την παράλειψη της αναφοράς στα αρνητικά των social media (ή..., ή..., ή...) είναι αποτέλεσμα και συγκερασμός τεσσάρων παραγόντων. Συγκεκριμένα εξαρτάται: α) από τις οδηγίες που θα αποστείλει η επιτροπή στα βαθμολογικά κέντρα, β) από τις αποφάσεις που θα ληφθούν κατόπιν διαλόγου και συμφωνίας μέσα στα βαθμολογικά κέντρα, γ) από την υποκειμενική κρίση των βαθμολογητών, η οποία σίγουρα θα έχει επηρεαστεί και από τις απαντήσεις των φροντιστηρίων που δημοσιεύονται στο διαδίκτυο και δ) από τα γραπτά και τις απαντήσεις των άλλων εξεταζόμενων! Μην ξεχνάτε ότι στο μάθημα της έκθεσης τα πράγματα είναι ρευστά και ότι ακόμα και για τις ασκήσεις θεωρίας η «σωστή»απάντηση δεν είναι μόνο μία. Εννοώ ότι διάφορες προσεγγίσεις δεν επιδέχεται μόνο το θέμα της έκθεσης, αλλά και οι γλωσσικές για τα συνώνυμα-αντώνυμα, όπως και οι ασκήσεις για τη χρήση εισαγωγικών (αλήθεια, το «αγαπά» τελικά τι δηλώνει; Ειρωνεία; Μεταφορά; Έμφαση;) ή τη συνοχή (το «άλλωστε» δείχνει αντίθεση ή μήπως προσθήκη;) ή τους τρόπους ανάπτυξης (με διαίρεση και αιτιολόγηση ή διαίρεση και παραδείγματα ή αιτιολόγηση και παραδείγματα;) κλπ. Όπως ξέρουμε, η αλήθεια – ευτυχώς – έχει πολλαπλό χαρακτήρα. Μην αγωνιάτε λοιπόν, κοιτάτε μπροστά κι ό,τι είναι να γίνει θα γίνει! Καλή συνέχεια και καλά αποτελέσματα με αισιοδοξία και θετική σκέψη!

©Πένη Αποστολοπούλου

Τράπεζα Θεμάτων Β΄ Λυκείου - O ρόλος των ΜΜΕ στη διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνίας - Κείμενο & Περίληψη

ΚΕΙΜΕΝΟ

Ποια είναι τα σύγχρονα ΜΜΕ και πώς λειτουργούν; Επαρκή συνείδηση του πράγματος δεν έχουμε λόγω του ότι υπάρχει ελλιπής ενημέρωση για τις δυνατότητες και για τον τρόπο λειτουργίας των Μέσων. Γιατί έχουμε ελλιπή ενημέρωση; Διότι δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα ΜΜΕ κινούνται σε δύο επίπεδα. Το ένα είναι το επίπεδο της διαμόρφωσης της προσωπικότητας του σύγχρονου ανθρώπου, όπου ο ρόλος τους είναι καθοριστικός. Το δεύτερο επίπεδο είναι η διαμόρφωση της κοινωνικής ευρύτερα και της πολιτικής ζωής ιδιαίτερα, όπου και πάλι τα ΜΜΕ διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο. Δεν πρόκειται περί υπερβολής.

Εμείς οι κοινωνιολόγοι στη δουλειά μας χρησιμοποιούμε ευρύτατα τον όρο «κοινωνικοποίηση», με την έννοια ότι το άτομο από την ώρα που γεννιέται, υπόκειται σε μια σειρά επιρροές του κοινωνικού περιβάλλοντος, που το διαμορφώνουν ως κοινωνικό ον. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το ανθρώπινο άτομο πρέπει να μάθει να συμβιώνει ως κοινωνικό άτομο. Η κοινωνικοποίηση παλαιότερα γινόταν αποκλειστικά με ενδιάμεσα πρόσωπα: τούς γονείς, τους δασκάλους, τα πρόσωπα γενικότερα του άμεσου κοινωνικού περιβάλλοντος. Σήμερα, τα ΜΜΕ λειτουργούν ως ένας εκ των βασικών συντελεστών κοινωνικοποίησης, που βαθμιαία εκτοπίζει τους παραδοσιακούς φορείς της. Διότι τα ΜΜΕ, κυρίως τα ηλεκτρονικά και πρωταρχικά η τηλεόραση, ασκούν τεράστια επιρροή πάνω στα άτομα. Γιατί αυτή η τεράστια επιρροή; Διότι δεν λειτουργεί το Μέσο σε σχέση με το αριστερό μέρος του εγκεφάλου, που είναι η λογική και η ανάλυση, αλλά επενεργεί απευθείας στο υποσυνείδητο και, επομένως, σε πολύ μεγάλο βαθμό αναιρεί και παραλύει τη λογική λειτουργία του εγκεφάλου.

Αυτή, λοιπόν, είναι η δυναμική της εντύπωσης που έχουν τα ΜΜΕ. Κολοσσιαία δυναμική, η οποία βεβαίως κάνει το άτομο δέσμιο σε επιταγές, που κατασκευάζουν και αυτό ακόμα το κύκλωμα των αναγκών. {...} Πρότυπα και σύμβολα επιτυχίας τα πράγματα, όχι οι ανθρώπινες ποιότητες. Ειδικότερα ως προς τα πρότυπα επιτυχίας. Ποιοι εμφανίζονται ως επιτυχημένοι από τα ΜΜΕ; Οι έχοντες και κατέχοντες, ανεξάρτητα από τον τρόπο, με τον οποίο τα απόκτησαν, όχι βεβαίως οι άνθρωποι, που εκπληρώνουν κάποια αποστολή και προσφέρουν θετικό έργο στην κοινωνία, ούτε, φυσικά, οι πνευματικοί ταγοί. Με τον τρόπο αυτό δε διαμορφώνονται πρόσωπα, αλλά προσωπεία, μάσκες ανθρωποειδών, όχι άνθρωποι. Η λογική της κερδοσκοπικής σκοπιμότητας γίνεται κατευθυντήριος γνώμονας της ζωής και κάθε άλλη λογική θεωρείται ως ουτοπική και «ξεπερασμένη». Το παράδειγμα της χρηματιστηριακής φρενίτιδας στη χώρα μας κατά το πρόσφατο παρελθόν είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτικό.

Αυτά τα πρότυπα επιτυχίας στηρίζονται και προωθούν την αντίληψη «ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος» και προϋποθέτουν τον εκτοπισμό όλων των αισθημάτων και συναισθημάτων αλληλεγγύης και φιλότητας ανάμεσα σε ανθρώπους. Αυτό συνιστά επάνοδο σε καταστάσεις αγριότητας όπου ελαχιστοποιείται και αυτός ακόμα ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή και αυξάνεται κάθετα ο δείκτης της κοινωνικής παθολογίας, από τα ναρκωτικά και τη βία ως το έγκλημα. Αρκεί να συνειδητοποιήσουμε ότι στην τηλεόραση ο έρωτας αποσυνδέεται από την αγάπη και γίνεται σεξισμός, ότι - όπως έχουν αποδείξει σχετικές έρευνες - ένα παιδί επτά ετών στην Αμερική έχει δει στην τηλεόραση τρεισήμισυ χιλιάδες φόνους. Τα ΜΜΕ διαμορφώνουν μια ανθρώπινη προσωπικότητα βασικά απορρυθμισμένη, αν όχι και παθολογική.

Ποια είναι τα σύγχρονα ΜΜΕ και πώς λειτουργούν; Επαρκή συνείδηση του πράγματος δεν έχουμε λόγω του ότι υπάρχει ελλιπής ενημέρωση για τις δυνατότητες και για τον τρόπο λειτουργίας των και όχι με κριτήριο τα συμφέροντα της ολότητας και της κοινωνίας. Από μέσα πληροφόρησης γίνονται αγωγοί παραπληροφόρησης. Από μέσα διαφύλαξης των ατομικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων γίνονται όργανα καταστολής της ανθρώπινης σκέψης, όργανα αποβλάκωσης και χειρισμού ενός ανθρώπινου πολτού, που έντεχνα κατασκευάζουν. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο δεν υπηρετούν τη Δημοκρατία, αλλά την υπονομεύουν σε όλα τα μέτωπα, και τούτο διότι η Δημοκρατία προϋποθέτει τον ελεύθερα σκεπτόμενο πολίτη, όχι τον παθητικοποιημένο χειραγωγούμενο ανθρωπάκο.

Β. Φίλιας, (2002). Κοινωνιολογικές Παρεμβάσεις. Αθήνα: Παπαζήση, 137 -139 (διασκευή). 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο μελετητής αναφέρεται στον καθοριστικό ρόλο που ασκούν τα ΜΜΕ στην κοινωνία. Αρχικά, επισημαίνει ότι η πλημμελής γνώση για τον τρόπο λειτουργίας τους πηγάζει από την αδυναμία συνειδητοποίησης της επίδρασής τους στη διαμόρφωση αφενός της προσωπικότητας και αφετέρου της κοινωνίας. Έπειτα, εστιάζοντας στον όρο «κοινωνικοποίηση», υπογραμμίζει ότι τα ΜΜΕ, έχοντας αντικαταστήσει τους παραδοσιακούς φορείς, αποτελούν σήμερα το βασικό παράγοντα διάπλασης του κοινωνικού όντος, επενεργώντας στο υποσυνείδητο. Έτσι, υποδουλώνουν τον άνθρωπο στις υλικές ανάγκες που επιβάλλουν, προβάλλοντας αρνητικά πρότυπα «επιτυχίας», τα οποία καλλιεργούν τη βία και την παθογένεια. Τέλος, καταλήγει ότι τα ΜΜΕ αποτελούν όργανα παραπληροφόρησης και χειραγώγησης, υπονομεύοντας έτσι τη δημοκρατία.  

 ©Πένη Αποστολοπούλου

Αρχαία Ελληνικά Λυκείου (άγνωστο) - Δημοσθένους, "Κατά Ἀριστογείτονος Β΄" (26, 1-3)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο ρήτορας, έχοντας ήδη αποδείξει την ενοχή του Αριστογείτονα αναφορικά με την περιφρονητική του στάση απέναντι στους νόμους της πόλης, θίγει σε πολλά σημεία του λόγου αυτού, που αποτελεί δευτερολογία, άλλα θεωρητικότερα ζητήματα.

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

Ὅτι μὲν τοίνυν καὶ ὀφείλει τῷ δημοσίῳ Ἀριστογείτων οὑτοσὶ καὶ οὐκ ἔστιν ἐπίτιμος, καὶ οἱ νόμοι διαρρήδην ἀπαγορεύουσιν μὴ ἐξεῖναι λέγειν τοῖς τοιούτοις, φανερῶς ἐπιδέδεικται, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι. δεῖ δ’ ὑμᾶς ἅπαντας μὲν ἀπείργειν καὶ κωλύειν τοὺς παρανομοῦντας, πολὺ δὲ μάλιστα τοὺς ἐν ταῖς ἀρχαῖς ὄντας καὶ τοὺς πολιτευομένους· διὰ γὰρ τούτους τὰ κοινὰ καὶ βλάπτεσθαι πέφυκεν, ἐὰν ὦσι φαῦλοι, καὶ τὰ μέγιστα πάλιν ὠφελεῖσθαι, ἐὰν ὦσιν ἐπιεικεῖς καὶ θέλωσιν ἐμμένειν τοῖς νόμοις. ὡς ἐὰν ἅπαξ δῶτε τοῖς ὑπὲρ τῶν κοινῶν ἐγχειροῦσί τι πράττειν τὸ παρανομεῖν καὶ καταφρονεῖν τῶν ὡρισμένων δικαίων, ἀναγκαῖόν ἐστιν ἅπαντας ἀπολαύειν τοὺς μετέχοντας τῆς πόλεως. ὥσπερ γὰρ τῶν ἐν ταῖς ναυσὶν ἁμαρτημάτων ἃ συμβαίνει περὶ τοὺς πλοῦς, ὅταν μὲν τῶν ναυτῶν τις ἁμάρτῃ, βραχεῖαν τὴν βλάβην ἤνεγκεν, ὅταν δ’ ὁ κυβερνήτης ἀποσφαλῇ, κοινὴν τὴν ἀτυχίαν ἅπασι τοῖς ἐμπλέουσι παρεσκεύασεν, ὡσαύτως τὰ μὲν τῶν ἰδιωτῶν ἁμαρτήματα οὐκ εἰς τὸ πλῆθος, εἰς δ’ αὐτοὺς ἤνεγκε τὰς βλάβας, τὰ δὲ τῶν ἀρχόντων καὶ πολιτευομένων εἰς ἅπαντας ἀφικνεῖται. 

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

ἐπίτιμος = ο έχων πολιτικά δικαιώματα

διαρρήδην = ρητά, κατηγορηματικά

ἀπείργω (+αιτ.) = παρεμποδίζω, απομακρύνω

πέφυκεν (απρόσ.) = είναι φυσικό, συμβαίνει

ἐπιεικής = δίκαιος, πρέπων, τίμιος

ἃπαξ = μία μόνο φορά

ἐγχειρέω -ῶ = επιχειρώ, αναλαμβάνω

δίδωμι + δτκ. + απαρ. = επιτρέπω, δίνω δικαίωμα σε κπ να...

ἀπολαύω = απολαμβάνω, έχω ωφέλεια από κτ

φέρω τήν βλάβην = προξενώ ζημιά

ἀποσφάλλω = σφάλλω, αποτυγχάνω 

ἰδιώτης = απλός πολίτης

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Ότι λοιπόν αυτός εδώ ο Αριστογείτων και χρωστάει στο δημόσιο και έχει χάσει τα πολιτικά του δικαιώματα, και οι νόμοι απαγορεύουν ρητά σε τέτοιους ανθρώπους να είναι δυνατό να παίρνουν το λόγο έχει φανερά αποδειχθεί, άνδρες Αθηναίοι. Και πρέπει όλοι εσείς ανεξαιρέτως να απομακρύνετε και να εμποδίζετε αυτούς που παραβιάζουν τους νόμους, και πολύ περισσότερο αυτούς που έχουν αναλάβει κάποιο αξίωμα και αυτούς που ασχολούνται με την πολιτική. Γιατί είναι φυσικό εξαιτίας τους να βλάπτεται το δημόσιο συμφέρον, αν είναι ανήθικοι, και πάλι να προσφέρονται τα μεγαλύτερα οφέλη, αν είναι δίκαιοι και θέλουν να μένουν προσηλωμένοι στους νόμους. Διότι, αν μια φορά δώσετε το δικαίωμα σε αυτούς που αναλαμβάνουν να κάνουν κάτι προς όφελος των δημοσίων πραγμάτων να παραβιάζουν τους νόμους και να περιφρονούν τους θεσπισμένους κανόνες δικαίου, αναγκαστικά όλοι όσοι συμμετέχουν στην πόλη θα ωφεληθούν. Και όπως ακριβώς αυτά από τα λάθη στα πλοία τα οποία συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, όταν κάποιος από τους ναύτες διαπράξει σφάλμα, μικρή ζημιά προξενεί, όταν όμως ο κυβερνήτης σφάλει, κοινή συμφορά προετοιμάζει σε όλους όσοι επιβαίνουν στο πλοίο, έτσι και τα λάθη των απλών πολιτών προκαλούν ζημιές όχι στους πολλούς αλλά στους ίδιους, ενώ εκείνα όσων ασκούν εξουσία και όσων ασχολούνται με την πολιτική επηρεάζουν όλους. 

 

 

©Πένη Αποστολοπούλου

 

Αρχαία Ελληνικά Λυκείου - Ασκήσεις για τους ονοματικούς τύπους του ρήματος

Εντοπίστε και χαρακτηρίστε συντακτικά τους ονοματικούς τύπους του ρήματος:

1. Οἱ ἄνδρες οἴοντοι δεῖν ἰέναι ὡπλισμένοι.
2. Ἔπεμψεν ἄνδρα εἰπεῖν ταῦτα.
3. Πάντες ὀλίγου δεῖν ἀπώλοντο.
4. Πάντες ὑμεῖς ὡς ἀπλῶς εἰπεῖν, γιγνώσκετε τἀληθῆ.
5. Ἀγησίλαος διά τό φιλόπονος εἶναι ἐθαυμάζετο.
6. Τοῖς πλουσίοις ἐγχωρεῖ τῶν ἀνθρώπων ὑβριστές εἶναι.
7. Τό ἀμαρτάνειν ἀνθρώπινόν ἐστι.
8. Οὐχ ἱκανός εἰμί φίλον ὡφελῆσαι.
9. Οἱ στρατιῶται ἤρξαντο τοῦ διαβαίνειν.
10. Τούτῷ διαφέρει ἄνήρ τῶν ἄλλων ζῴων, τῷ τιμῆς ὁρέγεσθαι.
11. Λύσανδρος ἁθροίσας τούς συμμάχους ἐκέλευσε βουλεύεσθαι περί τῶν αἰχμαλώτων.
12. Πολιτεία ἐστίν ἡ βουλευομένη περί ἁπάντων.
13.  Πείθου τοῖς νόμοις τοῖς ὑπό τῶν βασιλέων κειμένοις.
14. Οἱ βουλόμενοι στρατιῶται δύνανται οἲκαδε νῦν ἀπιέναι.
15. Πολλοί τῶν ἐνθάδε εἰρηκότων ἐπαινοῦσι τόν προσθέντα τῷ νόμῳ τόν λόγον τόνδε.
    
16. Ἡδέως δέ ταῦτα καί Ναυκλείδας, ἒφορος ὢν, ἢκουσεν.
17. Διά τί γιγνώσκων ὁ ἂνθρωπος τά κακά ὃτι κακά ἐστι, ὃμως αὐτά ποιεῖ;
18. Κῦρος ἃτε παῖς ὢν φιλόκαλος καί φιλότιμος ἣδετο τῇ στολῇ.
19. Οἱ πλεῖστοι ἡμῶν ὁλοφύρονται τάς ἐν τῇ νεότητι ἡδονάς ποθοῦντες καί ἀγανακτοῦσι ὡς μεγάλων τινῶν ἀπεστερημένοι.
20. Οἱ Λακεδαιμόνιοι προσβαλόντες τῇ πόλει αἱροῦσι κατά κράτος.
21. Ἑπτά ἡμέρας διετέλεσαν μαχόμενοι.
22. Καίπερ τούτων οὕτως ἐχόντων, ὅμως ἐρῶ πρός ὑμᾶς.
23. Ἐλθόντων τῶν πρέσβεων, μετά ταῦτα ἐβουλεύοντο.
24. Οἱ πεμφθέντες ὑπό Δαρείου τήν Ἑλλάδα πορθήσοντες ἀποβάντες εἰς Μαραθῶνα καί συμφοραῖς περιπεσόντες οἴχονται φεύγοντες ἐκ τῆς Ἑλλάδος.
25. Κατηγοροῦσί τινες ἡμῶν ὡς οὐκ ὀρθῶς βουλευομένων.
26. Ἀνίσταταί τις τοῦ Ξενοφῶντος κατηγορήσων.
27. Ἀναβαίνει οὖν Κῦρος λαβών Τισσαφέρνην ὡς φίλον.
28. Ἐπῆλθον βοῇ χρώμενοι.
29. Βοηθησάντων ὑμῶν, πόλιν προθύμως προσλήψεσθε.
30. Οὐκ ἒστιν ἡμῖν μή νικῶσι σωτηρία.
31. Ἂρξομαι ἀπό τῆς ἰατρικῆς λέγων.
32. Ἀπείρηκα βαδίζων καί τρέχων.
33. Ἀγησίλαος ἣδετο τιμώμενος ὑπό τῶν στρατιωτῶν.
34. Οἱ ἐμοί πρόγονοι οὐδέποτε ἐπαύσαντο τήν πατρίδαν εὐεργετοῦντες.
35. Πατρικός ἡμῖν φίλος τυγχάνεις ὢν.
36. Ἀθηναῖοι περιεώρων τήν χώραν ὑπό τῶν Μήδων πορθουμένην.
37. Τοῦτο οὐκ αἰσχύνομαι λέγων.
38. Δημοσθένης ἒχαιρεν ἀκούων ταῦτα.
39. Μένων ὁ Θετταλός δῆλος ἦν ἐπιθυμῶν πλουτεῖν ἰσχυρῶς.
40. Ὁ γελωτοποιός κλαίων ἐφαίνετο.

©Πένη Αποστολοπούλου